اتابكان لر بزرگ و لر كوچك الف - اتابكان لر بزرگ : سلسله اتابكان لر بزرگ بين سالهاى 550 هجرى ( 1155 ميلادى ) و 827 هجرى ( 1423 ميلادى ) در شرق و جنوب لرستان حكمفرمائى نمود و پايتختش در ايذه ( مالمير ) قرار داشت . اين سلسله به فضلاوى معروف است و بانى آن اصلا يكى از امراى كرد سوريه بوده كه فضلويه نام داشته است . اولاد او ( كه جهان آراتانه پشت آنها را نام برده است ) از سوريه مهاجرت كرده و از ميافارقين و آذربايجان ( در گيلان با امير ديباج هم‌پيمان شدند ) گذشته و در حدود سال 500 هجرى ( 1006 ميلادى ) در دشت شمال اشترانكوه ( لرستان ) مستقر شدند . رهبر آنها ابو طاهر فرزند على فرزند محمد در خدمت اتابك سنقرسلغرى ( 543 - 556 ، هجرى ) درآمد و بواسطه شجاعتى كه در قشون‌كشى بر عليه ملوك شبانكاره نشان داد مورد توجه اتابك فارس قرار گرفت و بپاداش خدمتش حكمرانى كهكيلويه به وى واگذار گرديد . سپس براى فتح لرستان روانه آن ديار شد و اين مأموريت را نيز با موفقيت بانجام رسانيد . پس از اين موفقيتها ، خود را اتابك خواند و با اتابك سنقرسلغرى بجنگ پرداخت و بالاخره در سال 550 هجرى حكومت مستقلى تشكيل داد ( به نظر ميرسد مؤلف مجمع الانساب چند نفر را تحت نام كائد على با هم اشتباه نموده است و موفقيتهائى را از قبيل شكست شولها و خلع ناصر الدين آخرين بازمانده بدر حاكم لر بزرگ و شكست سپاه خوزستان بفرماندهى الشيك ترك را به او نسبت ميدهد ) . دومين اتابك لر بزرگ ملك هزار اسب ( 600 تا 626 يا 650 هجرى ) فرزند ابو طاهر مىباشد كه پس از پدر بجاى وى نشست . در اين زمان لرستان ( بزرگ ) بغايت معمور بود و طوايف ايرانى و عرب از گوشه و كنار به آنجا روى ميآوردند . هزار اسب آخرين بازماندگان شوال را از لرستان بيرون راند و سپس سرزمين لر كوچك را بمحاصره درآورد . از طرفى شولها بجانب فارس روى آوردند و سپس او ادعاى قلعه مانجاشت ( مون‌گشت واقع در